MSSQL Öğreniyorum Serisi 03: Hazır Fonksiyonlar, GROUP BY ve HAVING
Bu yazıda SQL Server'ın hazır fonksiyonlarını ve satırları gruplamayı işliyoruz. Kütüphane verimizden "her kategoride kaç kitap var?", "ortalama sayfa sayısı kaç?" gibi soruların cevaplarını çıkaracağız.
Toplama Fonksiyonları
Fonksiyon | Ne yapar |
COUNT | satırları sayar |
SUM | toplar |
AVG | ortalama alır |
MAX / MIN | en büyük / en küçük değeri bulur |
SELECT COUNT(*) AS KitapSayisi, -- 18
SUM(StokAdedi) AS ToplamStok, -- 35
MAX(SayfaSayisi) AS EnKalin, -- 687
MIN(SayfaSayisi) AS EnInce -- 112
FROM Kitaplar;
-- COUNT(*) ile COUNT(sütun) farkı
SELECT COUNT(*) AS TumKitaplar, -- 18
COUNT(YayinYili) AS YiliBilinenler -- 17 (Devlet'in yılı NULL)
FROM Kitaplar;
-- Tekrarları saymadan saymak
SELECT COUNT(DISTINCT UyeID) AS OduncAlanUyeSayisi -- 10
FROM Oduncler;AVG tuzağı: tam sayı ortalaması
SELECT AVG(SayfaSayisi) AS Ortalama1, -- 328 (küsurat atıldı!)
AVG(SayfaSayisi * 1.0) AS Ortalama2 -- 328.944444
FROM Kitaplar;INT bir sütunun ortalaması da INT olur. Doğru sonuç için sütunu 1.0 ile çarparak ondalıklı sayıya çeviriyoruz.
Metin Fonksiyonları
-- UPPER, LOWER
SELECT Ad, UPPER(Soyad) AS SoyadBuyuk, LOWER(Ad) AS AdKucuk FROM Uyeler;
-- Türkçe karakter sorunu: varsayılan ayarda UPPER('i') = 'I' olur, 'İ' değil
SELECT UPPER(N'istanbul ılık') AS Varsayilan,
UPPER(N'istanbul ılık' COLLATE Turkish_CI_AS) AS Turkce; -- İSTANBUL ILIK
-- LEFT: baş harf + soyad -> A. Yılmaz
SELECT LEFT(Ad, 1) + N'. ' + Soyad AS KisaAd FROM Uyeler;
-- RIGHT: telefonun yalnızca son 4 hanesi -> *******2233
SELECT Ad, N'*******' + RIGHT(Telefon, 4) AS GizliTelefon
FROM Uyeler WHERE Telefon IS NOT NULL;
-- LEN: en uzun kitap adları
SELECT KitapAdi, LEN(KitapAdi) AS Uzunluk FROM Kitaplar ORDER BY Uzunluk DESC;
-- LTRIM, RTRIM, TRIM: boşluk temizleme
SELECT N'[' + LTRIM(N' Küçük Prens ') + N']' AS SolTemiz, -- [Küçük Prens ]
N'[' + RTRIM(N' Küçük Prens ') + N']' AS SagTemiz, -- [ Küçük Prens]
N'[' + TRIM(N' Küçük Prens ') + N']' AS IkisiDe; -- [Küçük Prens]LEN fonksiyonu sondaki boşlukları saymaz ama baştakileri sayar: LEN(N'Huzur ') sonucu 5'tir.
Matematik Fonksiyonları
SELECT ROUND(328.944, 1) AS Round1, -- 328.900
FLOOR(328.944) AS Floor_, -- 328 (aşağı yuvarlar)
CEILING(328.944) AS Ceiling_; -- 329 (yukarı yuvarlar)
-- Gerçek hayat: günde 30 sayfa okuyan biri kitabı kaç günde bitirir?
SELECT KitapAdi, SayfaSayisi,
CEILING(SayfaSayisi / 30.0) AS OkumaGunu
FROM Kitaplar
ORDER BY OkumaGunu DESC;
-- Suç ve Ceza: 687 / 30 = 22.9 -> 23 gün
-- FLOOR ile kitabın dönemi: 1943 -> 1940, 1998 -> 1990
SELECT KitapAdi, YayinYili, FLOOR(YayinYili / 10.0) * 10 AS Donem
FROM Kitaplar WHERE YayinYili IS NOT NULL;GROUP BY
GROUP BY satırları ortak bir değere göre gruplar ve toplama fonksiyonu her grup için ayrı hesaplanır. Kural: SELECT'te toplama fonksiyonu içinde olmayan her sütun GROUP BY'da da yazılmalıdır.
-- Kategori başına birden çok istatistik
SELECT kt.KategoriAdi,
COUNT(*) AS KitapSayisi,
SUM(k.StokAdedi) AS ToplamStok,
CAST(AVG(k.SayfaSayisi * 1.0) AS DECIMAL(10,1)) AS OrtSayfa
FROM Kitaplar AS k, Kategoriler AS kt
WHERE k.KategoriID = kt.KategoriID
GROUP BY kt.KategoriAdi
ORDER BY KitapSayisi DESC;
-- Roman satırı: 8 | 16 | 365.6
-- Her ülkeden kaç yazar var?
SELECT Ulke, COUNT(*) AS YazarSayisi FROM Yazarlar
GROUP BY Ulke ORDER BY YazarSayisi DESC;
-- Türkiye 6, İngiltere 3, ABD 3, Fransa 1, Rusya 1, Yunanistan 1
-- Fonksiyonla gruplama: adın baş harfine göre üye sayısı
SELECT LEFT(Ad, 1) AS BasHarf, COUNT(*) AS UyeSayisi FROM Uyeler
GROUP BY LEFT(Ad, 1);
-- Kitapları on yıllara göre saymak
SELECT FLOOR(YayinYili / 10.0) * 10 AS Donem, COUNT(*) AS KitapSayisi
FROM Kitaplar WHERE YayinYili IS NOT NULL
GROUP BY FLOOR(YayinYili / 10.0) * 10
ORDER BY Donem;HAVING
Ne zaman çalışır | Toplama fonksiyonu | |
WHERE | gruplamadan ÖNCE satırları süzer | kullanılamaz |
HAVING | gruplamadan SONRA grupları süzer | kullanılır |
-- 1'den fazla kitabı olan kategoriler
SELECT kt.KategoriAdi, COUNT(*) AS KitapSayisi
FROM Kitaplar AS k, Kategoriler AS kt
WHERE k.KategoriID = kt.KategoriID
GROUP BY kt.KategoriAdi
HAVING COUNT(*) > 1;
-- Beklenen: Roman 8, Bilim 3, Bilim Kurgu 2
-- Ortalama sayfa sayısı 300'ün üstünde olan kategoriler
SELECT kt.KategoriAdi, CAST(AVG(k.SayfaSayisi * 1.0) AS DECIMAL(10,1)) AS OrtSayfa
FROM Kitaplar AS k, Kategoriler AS kt
WHERE k.KategoriID = kt.KategoriID
GROUP BY kt.KategoriAdi
HAVING AVG(k.SayfaSayisi * 1.0) > 300;
-- Beklenen: Şiir 480.0, Felsefe 400.0, Roman 365.6, Bilim Kurgu 312.0
-- WHERE ve HAVING birlikte
SELECT kt.KategoriAdi, COUNT(*) AS KitapSayisi
FROM Kitaplar AS k, Kategoriler AS kt
WHERE k.KategoriID = kt.KategoriID
AND k.YayinYili > 1940 -- satır filtresi
GROUP BY kt.KategoriAdi
HAVING COUNT(*) >= 2; -- grup filtresi
-- Beklenen: Roman 7, Bilim 3, Bilim Kurgu 2Sorgunun çalışma sırası şöyledir: FROM → WHERE → GROUP BY → HAVING → SELECT → ORDER BY.
Sık yapılan iki hata
-- Msg 8120: GROUP BY'da olmayan sütunu SELECT'e yazmak
SELECT KategoriID, KitapAdi, COUNT(*) FROM Kitaplar GROUP BY KategoriID;
-- Msg 147: toplama fonksiyonunu WHERE'de kullanmak
SELECT KategoriID, COUNT(*) FROM Kitaplar WHERE COUNT(*) > 1 GROUP BY KategoriID;GitHub'daki 03_Fonksiyonlar_GroupBy_Having.sql dosyasında yaklaşık 80 örnek ve 10 alıştırma var.
Sırada Ne Var?
Bir sonraki yazıda tabloları birleştiriyoruz: INNER, LEFT, RIGHT, FULL, CROSS ve SELF JOIN.
Ders Videoları
Bu konunun ders videolarını YouTube oynatma listemde bulabilirsiniz.



Yorumlar