MSSQL Öğreniyorum Serisi 02: WHERE ile Filtreleme (LIKE, BETWEEN ve Karşılaştırmalar)
Serinin ilk yazısında kütüphane veritabanını kurduk. Şimdi WHERE ile filtrelemeye geçiyoruz. Bu yazıdaki tüm örnekler, ilk yazıdaki verilerle çalışır ve her sorgunun altında beklenen sonuç yazılıdır.
Henüz kurmadıysanız önce GitHub'daki 01_Kurulum.sql ve 01_Veri_Ekleme.sql dosyalarını çalıştırın.
Karşılaştırma Operatörleri
Operatör | Anlamı |
= | eşittir |
<> veya != | eşit değildir |
> ve < | büyüktür, küçüktür |
>= ve <= | büyük eşittir, küçük eşittir |
-- > : 400 sayfadan UZUN kitaplar
SELECT KitapAdi, SayfaSayisi FROM Kitaplar
WHERE SayfaSayisi > 400;
-- Beklenen: İnce Memed, Memleketimden İnsan Manzaraları, Benim Adım Kırmızı, Suç ve Ceza, Huzur
-- >= : 400 sayfa VE üzeri ( > ile farkına dikkat! )
SELECT KitapAdi, SayfaSayisi FROM Kitaplar
WHERE SayfaSayisi >= 400;
-- Beklenen: yukarıdakiler + Devlet (tam 400 sayfa)
-- <> : Türkiye dışındaki yazarlar
SELECT Ad, Soyad, Ulke FROM Yazarlar
WHERE Ulke <> N'Türkiye';
-- Beklenen: 9 yazarNULL tuzağı
-- 1950 ve öncesinde yayımlanan kitaplar
SELECT KitapAdi, YayinYili FROM Kitaplar
WHERE YayinYili <= 1950
ORDER BY YayinYili;
-- Beklenen: 8 kitap. "Devlet" listede YOK, çünkü yayın yılı NULL.NULL "bilinmeyen değer" demektir ve hiçbir karşılaştırmada (=, <, > ...) DOĞRU sonuç vermez. NULL'ları bulmak için IS NULL kullanılır.
İki sütunu karşılaştırmak
-- Geç iade edilen kitaplar
SELECT OduncID, SonTeslimTarihi, IadeTarihi,
DATEDIFF(DAY, SonTeslimTarihi, IadeTarihi) AS KacGunGec
FROM Oduncler
WHERE IadeTarihi > SonTeslimTarihi;
-- Beklenen: OduncID 3 (4 gün geç)BETWEEN: Sayı ve Tarih Aralıkları
BETWEEN'de uç değerler dahildir: X BETWEEN 10 AND 20 ile X >= 10 AND X <= 20 aynı anlama gelir.
-- Sayı aralığı: 1940 - 1960 arasında yayımlanan kitaplar
SELECT KitapAdi, YayinYili FROM Kitaplar
WHERE YayinYili BETWEEN 1940 AND 1960
ORDER BY YayinYili;
-- Beklenen: 7 kitap
-- Tarih aralığı: 15-30 Eylül 2026 arasında yapılan ödünçler
SELECT OduncID, KitapID, UyeID, OduncTarihi FROM Oduncler
WHERE OduncTarihi BETWEEN '2026-09-15' AND '2026-09-30'
ORDER BY OduncTarihi;
-- Beklenen: 9 kayıt
-- Ekim ayında kayıt olan üyeler
SELECT Ad, Soyad, KayitTarihi FROM Uyeler
WHERE KayitTarihi BETWEEN '2026-10-01' AND '2026-10-31';
-- Beklenen: Burak Çelik, Ece Polat
-- Bugüne göre: son 7 günde yapılan ödünçler
SELECT OduncID, OduncTarihi FROM Oduncler
WHERE OduncTarihi BETWEEN DATEADD(DAY, -7, CAST(GETDATE() AS DATE))
AND CAST(GETDATE() AS DATE);
-- NOT BETWEEN: 200-400 sayfa aralığı DIŞINDAKİ kitaplar
SELECT KitapAdi, SayfaSayisi FROM Kitaplar
WHERE SayfaSayisi NOT BETWEEN 200 AND 400;Tarihler 'YYYY-AA-GG' biçiminde yazılır. Bu biçim SQL Server'ın dil ayarından etkilenmez.
LIKE: Desen Eşleme
Joker | Anlamı |
% | sıfır veya daha fazla herhangi bir karakter |
_ | tam olarak bir karakter |
[abc] | köşeli parantez içindekilerden biri |
[a-d] | aralıktaki karakterlerden biri |
[^abc] | parantez içindekiler dışındaki bir karakter |
-- ... ile BAŞLAYAN: "K" ile başlayan kitaplar
SELECT KitapAdi FROM Kitaplar WHERE KitapAdi LIKE N'K%';
-- Beklenen: Kürk Mantolu Madonna, Kırmızı Saçlı Kadın, Küçük Prens, Kozmos
-- ... ile BİTEN
SELECT KitapAdi FROM Kitaplar WHERE KitapAdi LIKE N'%Tarihi';
-- Beklenen: Zamanın Kısa Tarihi, Zamanın Daha Kısa Tarihi
-- ... İÇEREN
SELECT KitapAdi FROM Kitaplar WHERE KitapAdi LIKE N'%Kırmızı%';
-- Beklenen: Kırmızı Saçlı Kadın, Benim Adım Kırmızı
-- _ : Adı tam olarak 3 harfli üyeler
SELECT Ad, Soyad FROM Uyeler WHERE Ad LIKE N'___';
-- Beklenen: Can, Ece
-- _ ve % birlikte: soyadının İKİNCİ harfi "a" olanlar
SELECT Ad, Soyad FROM Uyeler WHERE Soyad LIKE N'_a%';
-- Beklenen: Zeynep Kaya, Elif Şahin
-- [ ] : Adı A veya E ile başlayan üyeler
SELECT Ad, Soyad FROM Uyeler WHERE Ad LIKE N'[AE]%';
-- Beklenen: Ayşe, Elif, Emre, Ece
-- [^ ] : Adı A, E ve M dışında bir harfle başlayanlar
SELECT Ad, Soyad FROM Uyeler WHERE Ad LIKE N'[^AEM]%';
-- [0-9] : Adında rakam geçen kitaplar
SELECT KitapAdi FROM Kitaplar WHERE KitapAdi LIKE N'%[0-9]%';
-- Beklenen: 1984NOT LIKE ve NULL
SELECT Ad, Soyad, Eposta FROM Uyeler
WHERE Eposta NOT LIKE N'%@okul.edu.tr';
-- Beklenen: SONUÇ YOK! Elif'in e-postası NULL olduğu için o da gelmez.
-- NULL'ları da görmek için:
SELECT Ad, Soyad, Eposta FROM Uyeler
WHERE Eposta NOT LIKE N'%@okul.edu.tr' OR Eposta IS NULL;
-- Beklenen: Elif ŞahinIN ve IS NULL
-- IN: Roman, Bilim Kurgu veya Polisiye kategorisindeki kitaplar
SELECT KitapAdi, KategoriID FROM Kitaplar
WHERE KategoriID IN (1, 9, 10);
-- IS NULL: telefonu kayıtlı olmayan üyeler
SELECT Ad, Soyad FROM Uyeler WHERE Telefon IS NULL;
-- Beklenen: Zeynep Kaya, Deniz Aydın
-- YANLIŞ yazım: WHERE Telefon = NULL -> hiçbir zaman sonuç vermez!AND, OR ve Parantez
Öncelik sırası NOT, AND, OR şeklindedir. Şüpheye düştüğünüzde parantez kullanın.
-- DOĞRU: Roman olan VE (200 sayfadan kısa VEYA 2000 sonrası) kitaplar
SELECT KitapAdi, SayfaSayisi, YayinYili FROM Kitaplar
WHERE KategoriID = 1
AND (SayfaSayisi < 200 OR YayinYili > 2000);
-- Beklenen: Kürk Mantolu Madonna, Kırmızı Saçlı Kadın, Hayvan Çiftliği
-- YANLIŞ: parantezsiz
SELECT KitapAdi, SayfaSayisi, YayinYili FROM Kitaplar
WHERE KategoriID = 1
AND SayfaSayisi < 200 OR YayinYili > 2000;
-- AND önce çalıştığı için roman olmayan Zamanın Daha Kısa Tarihi ve
-- Osmanlı'yı Yeniden Keşfetmek de listeye girer.Alıştırmalar
Soyadı "n" harfiyle biten yazarları listeleyin.
Adı 5 harfli olan üyeleri bulun.
1-13 Ekim 2026 arasında teslim tarihi olan ödünçleri listeleyin.
250 ile 350 sayfa arasındaki kitapları sayfa sayısına göre sıralayın.
Adı sesli harfle (A, E, I, O, U) başlayan yazarları bulun.
GitHub'daki 02_WHERE_Ornekleri.sql dosyasında 40'tan fazla örnek ve beklenen sonuçları var.
Sırada Ne Var?
Bir sonraki yazıda hazır fonksiyonlara (COUNT, SUM, AVG, UPPER, LEFT, ROUND, CEILING...) ve GROUP BY ile HAVING'e geçiyoruz.
Ders Videoları
Bu konunun ders videolarını YouTube oynatma listemde bulabilirsiniz.



Yorumlar