Guvenli Mobil Bulut Bilisime Dogru : Bir arastirmadan notlar

Mobil uzerinde kullanilan bulut bilisim cep telefonu kullanicilari arasinda populerlik kazanmaya devam etmekte. ABI'nin arastirmalarina gore, 2008 yilinda 42.8 milyon (toplam cep telefonu kullanicilarinin %1.1) iken, 2014 yilinda 998 milyona (toplam cep telefonu kullanicilarinin %19) ulasmasi bekleniyor. Mobil bulut bilisim bagimlilari, Mobile Cloud Computing (MCC)'in buyumesi icin beklentileri bulunmaktadir. International Data Corporation'in yaptigi son ankette, bircok IT yoneticileri ve CEO'lar, guvenlik ve gizlilik ile iliskili riskler tasimasi sebebiyle bu tur hizmetleri kabullenmiyorlar. Mobil Bulut Bilisim paradigmasi Guvenlik tehditleri sebebiyle bircok seye adaptasyonu hizli bir sekilde engel haline gelmistir. Onemli cabalar sonucunda arastirma kuruluslari ve akademilerde, guvenli mobil bulut bilisim gelistirilmekte ve alt yapilari insa edilmektedir. Yapilan calismalara ragmen Mobile Cloud Computing'de guvenlik politikalarinda halen daha bazi bosluklar ve hatalar bulunmaktadir, bu literatur incelemesinde ise; a. Mobile Cloud Computing'in guvenliginin bilim alani kapsaminda alt yapilarinin saglanmasi icin onerilen mevcut durumlar vurgulanir. b. Potansiyel sorunlari tanimlar. c. Bu bilim dalinin taksonomisini saglar. Mobile Cloud Computing hakkinda derinlemesine bir kavrama sahip olmak icin bulut bilisim hakkinda tam bir kavrayisa sahip olmak gerekmektedir. Bulut bilisim, yeni bir paradigma olarak bilgi teknolojileri icin servis saglar. Yeni bilgisayar paradigmasi bulut bilisimin var oldugu konulardaki amaclari; yatirim olmadan yeni ise kapasite ve yetenekleri arttikmak icin, yeni altyapilar, yeni yazilim lisanslamasi ve egitimler gerekmektedir. Cloud computing internet uzerinden odemeler karsiliginda musteriler tarafindan kullanilabiliyor. Verdigi hizmetleri ise soyledir; a.Infrastructure as a Service (IaaS) b.Data storage as a Service (DaaS) c.Communication as a Service (CaaS) Cloud computing'lerin cesitli hizmetleri saglayabilecegi cesitli katmanlari bulunmaktadir; a.Security as a Service (SecaaS) b.Hardware as a Service (HaaS) c.Software as a Service (SaaS) d.Business as a Service (BaaS) e.Platform as a Service (PaaS).

                      Cloud katmanlari fiziksel sunuculardan ve anahtarlardan olusmaktadir. Bulut servis saglayicilari, kullanicilarin bulut ihtiyaclarina gore donanim kaynaklarini calistirmak, yonetmek ve yukseltmek icin sorumludur. Bu yapinin omurgasinda etkili, hizli ve sorunsuz bir sekilde kullanicilara donanim kaynaklarini tahsis etmek icin sorumludur. Supervisor yazilim katmani, bulutun donanim kaynaklarini yonetmek icin yazilimlari icermektedir. Sistem yazilimi verimli bir sekilde temel kaynaklari calistirmak ve kullanmak icin uygulama yazilimi saglarlar. Supervisor yazilim katmani, cesitli uygulamalar icerir; a.Isletim sistemi b.Hyper-visor c.Orta katman Isletim sistemi, bilgisayar donanim kaynaklarini yonetir ve donanim kaynaklari ile kullanici ve uygulama yazilimi arasi eylem icin bir arabirim saglar. Hyper-visor, kullanicilar uzaktan zamaninda bulut sunuclari uzerinden sanal makina olusturmak icin olanak saglayan bir sistem yazilimidir. Sanal makina, kullanici donanim ozellikleri ve yazilim yigini tanimlanmistir. Sanallastirma sureci bile donanim arizasi durumunda kullanicini barindirilan hizmetlerin kullanilabilirligini arttirmaktadir. Tum yazilim yiginli sanal makinelerde barindirilan hizmetlerin diger sunucu icin ihmal edilerek kullanilmamalidir. Ayrica, sanallastirmalarda bulut servis saglayicilari icin faydalidir. Cunku, IT arastirma sirketi Infotech, sanallastirma olmadan dagitilmis fiziksel sunucularin toplam yeteneklerinin yalnizca %20 faydalanilmasi gerektigini tahmin etmektedir. Sanallastirma sureci %60 ve %80 arasinda donanim kullanimini arttirabilir. Orta Katman sistem yazilimi, bulut sunuculari uzerinde calisan islerin kendi aralarinda seffaf yurutulmesi ve etkilesimi ile yonetilmektedir. Yeni bilgisayar paradigmalari icin temel olabilecek alt ag katmanlardaki kaynaklar ve yazilim altyapilarindaki katmanlari IT icin bir hizmet sunmaktadir. Yazilim alt yapisi katmanlari 3 kategoriye ayrilmaktadir. IaaS, DaaS ve CaaS'dir. IaaS, son kullanicilara hesaplamali kaynaklar sunar(ornegin sunucular). Kaynaklarin etkili kullanimi icin, birden fazla sanal makineleri kullanicilarin talebine gore her sunucuda olusturabiliriz. IaaS ornekleri ise; Amazon Elastic Computing Cloud (EC2), Enomaly Elastic Computing Platform (ECP), kaynak ve hizmetlerin bulundugu sanallastirma mimarileri icermektedir. DaaS kullanicilarinin uzak sunucular uzerindeki verilerin buyuk bir miktarda depolamak icin izin vermektedir. Kullanicilar internet baglantisi olan herhangi bir siteden hemen yuklenen verilere erisebilmektedir. DaaS icin Simple Storage Service (Amazon S3) ve Zenter ZumoDrive ornek verilebilir. CaaS kullanicilari icin guvenlik, guvenilir ve hizli bir iletisim hizmeti saglamaktadir. Uygulamanin altyapi katmaninindaki bulunan platform ile uygulama gelistiricilere Uygulama Programlari icin arayuz saglamaktadir (API). Gelistiricilerin kullanabilecekleri API'ler sayesinde bulut kaynaklarinin gucuyle etkilesim ve kullanabilecegi program uygulamalari bulunmaktadir. PaaS icin ornek verecek olursak; Google App Arama Motoru ve Salesforce.Com. Ustteki uygulama katmani kullanicilari icin internet uzerinden bir bulut saglayicinin veri merkezi uzerinde yuklu uygulamalara erismek ve kullanmak icin izin vermektedir. Kullanicilar kolaylikla bir web istemcisi araciligiyla sinirli isleme ve depolama yeteneklerine bagli uygulamalara erisebilmemiz lazim. Ayrica, bir bulut servis saglayici kullanicisi herhangi bir guncelleme veya yamayi yuklemeye gerek kalmadan uygulamalari yukseltebilirsiniz. Kaynak kisitili cloud computing'li mobil cihazlar, kablosuz altyapilarin oldugu heryerde, mobil web ve konum tanimli hizmetlerde MCC olarak bahsedilen (Mobile Cloud Computing) yeni bir bilgisayar paradigmasi icin zemin hazirlamaktadir. Batarya ile calisan mobil cihazlar, limitli islemci gucu, dusuk depolama, daha az guvenlik, ongorulmeyen internet baglantisi ve daha az enerji ile sinirlandirilmislardir. Mobil cihazlar, soz konusu sinirlamalari her bir mobil hesaplama yogun ve depolama gerektiren uygulamalar icin engeldir. Mobil cihazlarin, yogun islemci ve depolama gerektiren islerin yetenek, kapasite ve batarya suresi arttirmak icin bulut ortamina tasinmaktadir. Yukaridaki bahsettiklerimize dayanarak, MCC'yi tanimlayacak olursak; kaynak kisitli mobil kullanicilarin baglasik seffaf bir ortam saglayarak geleneksel bulut kaynaklari uzerinde yogun hesaplama gerektiren ve depolama icin zorlu isler bolumleme ve bosaltma ile isleme ve depolama yeteneklerini ayarlayabilmemizi saglayan bir kablosuz bir erisim hizmetidir. Is yukunu hafifletmek icin dikaktli planlama gerekmektedir, mobil kullanicilar icin bosaltma yapmak icin ag kosullari ve iletisim yuku dikkate alinarak bir bulut sunucusu uzerinde olmalidir.

                    Mobil istemciler yerel bir mobil uygulama veya gomulu tarayici uygulamalari kullanarak bir bulut servis saglayicisi ile etkilesim halindedir. Gomulu tarayici uygulamalari HTML ve JavaScript gibi standart web gelistirme dilleri kullanarak gelistirilmistir. Yerel uygulamalar mobil platform desteklenen programlama dilleri ve bulut servis saglayicisi tarafindan saglanan bir API seti kullanilarak gelistirilmistir. Mobil istemciler, mobil sebeke servislerine iletici baz istasyonu ile erisebilmek icin baglanirlar. Mobil istemci, internet uzerinden bulut ile iletisim kurmak icin mobil sebeke servislerini kullanmaktadir. Bulut sunuculari ikiye ayrilmaktadir; a.Portal bulut sunuculari b.Back-End bulut sunuculari Portal bulut sunucu bulut hizmetlerini kullanmak icin mobil istemci isteklerini alir ve isler. Portal bulut sunucu literaturde bulut denetleyicisi olarak bilinmektedir. Portal bulut sunucu, mobil musterilerine farkli hizmetler sunmak icin Back-End (Arka uc) bulut sunuculari kullanmaktadir. Keyifli Calismalar Dilerim.